ایلگر

نویسنده:محسن احمدی
نشر تکا سال انتشار :۱۳۸۸چاپ اول
این کتاب مجموعه شعری است که شاعردر دو بخش غزلیات و اشعار سپید به دست چاپ سپرده است .از ایشان قبلا کتابهای <دنیا به رنگی که من دیده ام> و<میان ماندن ورفتن> <گزئده ادبیات معاصر> <سر دلبران> سایه ای از افتاب> چاپ و منتشر شده است برای ایشان ارزوی موفقیت میکنیم.
نمونه هایی از اشعار:
من هنوز کوچکم
ببین بزرگتر شدی تو،من هنوز کوچکم
برای انکه دل نکنده ام من از عروسکم
برای انکه نان و ذرت مرا کلاغ خورد
و خواب ماند لابلای سبزه ها مترسکم
برای انکه داد میزنم،ولی به گوشتان
نمی رسد صدای ارتعاش های سوتکم
تو دل بریدی از تمام انچه بوده ای و من
هنوز دل سپرده هزار سکه قلکم
دوباره رو به مشرق سیاه چشم های تو
نگاه میبرم،تو نیستی کجاست عینکم
ببخش اگر دیر میرسمگناه کوچکی ست
شما بزرگ می شوید و من هنوز کوچکم

کوچ
کوهستان
برشاخ غزالی می کوچد
و برف بر کمرگاه بلوط پیرمی نشیند
زن ها و زنبیل ها
می ایند و می روند
غزال، گرسنه می ماند
کوهستان می کوچد .

از تمام دیروز ها
این روز ها که چشم هایم
در ابی مضاعف یک لبخند
سیاه شده اند
می خواهم
تمام دیروزها را به تماشا بنشینم
در جستجوی تو
بادی باشم که در یال اسبی
شیهه می افکند
و اسب
بی انکه خم به ابرو بیاورد
تمام جاده ها را گام می شمارند.
«»
ای تمام دیروزها
امروز را بر من ببخش
و فردا را که دیگر نیستم
تنها به ایینه های پیش از این نگاه کن
سایه کشدار پسری
که با تموچین تاتار نوازی کن
و بخارا را
با شیهه اسب های ترکمن درنوردید
با سپاهی از مغول
به غارت نشابوریان دل بست
و زاده شد
در کوه های عصیان
انجا که قومی کوچک
با گوسفندانی
که گرسنگی را در زردی چراگاه ها
مزه می کردند
دور از تاریخی بر بادرفته
جززوزه های گرگ و صدای تفنگ
صدایی نمی شناختند
«»
بادهایی که بیش از این بودند
در ناگهانی وزیدند
و شیراز را از بس که تاریخی است
به تماشا ایستادند
و سپاهان را
به تک با سوارانی گذشتند
خواجو با صدای زنگ شترهاشان
زنده رود را عبور می داد
تا ایلی در گیرودار کوچ
سلام گرسنه گوسفندان
به ییلاق برسانند
«»
بادهایی که پیش از این بودند
در ناگهانی وزیدند
وپدر به ناگزیر
قبیله را
به خیابان های یک شهر فروخت
و عشق امد،مادر شد
ودر یک روز پاییزی
بی انکه دلتنگ ادم های پیش از این باشد
پسری را به میهمانی
نخستین بامدادابان ماه بودن سپرد
و کودک به لهجه
غریب ترین پرندگان عالم گریست
«»
بادها همچنان وزیدند
و دبستان
با شلوار وصله دار و کیف دو بار مصرف
از او جهانگردی کوچک ساخت
که درد نان داشت
و نابرادرانی که به چاهش انداختند
اموخت
از پیراهنش طنابی بسازدو زندگی را
بالا بیاورد
«»
پسری که خیابان خیام را
هزار بار گام شمرد
ودبیرستان سعدی
از نگاه کتاب های چین و چروک خورده اش
یک قفس دایره المعارف زیبایی ساخت
«»
پسری که داد زد
ای شاعر می فروشم
باد شد
ودر تمام رویاها جا ماند
«»
این روزها
پسری که دست های خالی داشت
وچشم هایی که برای
تکه نانی میگریستند
وبا نگاه یک ستاره
گیسوان پریان دریا
به اسمان وصله دارش گره می خورد
در محاق یک لبخند
خواب هایش را
در گرسنگی تعبیر می کند
اما همچنان در اتاق راه می رود
تا ستاره ای
از کهکشان های دور
نانی برایش بیاورد
و خواب ماه پریانیرا
که در افسانه های دریا جامانده اند
«»
تنها ستاره
اواز پرندهایست
که زندگی را دوست می دارد

روزنامه خراسان :

حاج قربان سلیمانی در سال ۱۲۹۹ در علی آباد قوچان متولد شد. زیر نظر پدرش کربلایی رمضان که دو تار می نواخت، این هنر را آموخت و پس از مرگ پدرش از بخشی های شمال خراسان هم چون خان محمد بخشی، «عیوض و غلام حسین بخشی» تعلیم گرفت. حاج قربان به سه زبان ترکی، کردی و فارسی آواز می خواند. او در سال ۴۵ دست از موسیقی کشید ولی در سال ۱۳۶۲دوباره نواختن را از سر گرفت. حاج قربان در کنسرت های زیادی در داخل و خارج کشور شرکت کرد و آلبوم های متعددی از او منتشر شد. مردم کشورهای بسیاری مانند پرو، هلند، تونس، انگلستان، بلژیک، سوئیس، فرانسه، پاناما و آمریکا و… از صدا و آواز او بهره مند شدند. از جمله افتخارات وی می توان به کسب مقام اول جشنواره موسیقی لیون فرانسه و همچنین احراز مقام ستاره جشنواره اوینیون فرانسه اشاره کرد. این نابغه موسیقی مقامی شمال خراسان در داخل کشور هم مقام های برتر جشنواره موسیقی فجر ایران بین سال های ۶۹ تا ۷۱ را به دست آورد و دوازده دوره پیاپی نیز داور ثابت جشنواره های موسیقی مقامی کشور بود. او پس از دریافت نشان درجه دو فرهنگ و هنر از رئیس جمهور، در سال ۱۳۸۵ دو تار خود را به فرزندش علی رضا هدیه داد و با موسیقی خداحافظی کرد و در زمستان ۱۳۸۶ نیز دارفانی را وداع گفت.«مجتبی قیطاقی» پژوهشگر موسیقی و از شاگردان حاج قربان که سال های زیادی از او تلمذ کرده است، درباره استاد بیتی با این مصراع قرائت می کند «یک شبی دلی به مسلخ خونم کشید و رفت» و چنین می گوید: چندین ماه قبل از درگذشتش در خلوتی گفت: وقت آن فرا رسیده است که بروم و دیگر کاری با این جهان ندارم.سپاس خدایی را که به سرپنجه هنرمندانی همچون حاج قربان آن چنان قدرتی داد که توانستند شکر و سپاس الهی را به جا بیاورند.قیطاقی با اشاره به ویژگی های حاج قربان می گوید: شیوه و رفتار او منحصر به خودش بود روش، منش و عرفان او همراه با صداقت و حکمت بود.

از زبان حاج قربان
حاج قربان در بخش هایی از فیلم از خاطرات اجرای موسیقی در دیگر کشورها می گوید: «زمانی که در اروپا مشغول اجرای برنامه های خود بودم از استقبالی که مردم آن دیار از ساز و موسیقی ایرانی کردند، حیرت کردم. من در این سفرها متوجه شدم که مردم اروپا ما را بیشتر می شناسند و دوست دارند تا هم وطنان خودمان که این باعث افسوس یک هنرمند ایرانی است.او یادآور می شود که فرانسوی ها از تهرانی ها و تهرانی ها از خراسانی ها بیشتر ما را می شناسند و چنان چه «بیخ چراغ تاریک است»، ما هم در دیار خودمان چندان شناخته شده نیستیم.در اجرای پاریس حاج قربان و پسرش، سه بار از سوی تماشاگران به صحنه باز خوانده شدند و پس از آن با احترام بسیار بر سر دست های حاضران حمل شدند.نشریه «لوموند» این کشور با چاپ تصویر حاج قربان روی جلد خود این گونه آورد: «کسی که درهای بهشت را به روی غرب گشود…»

یک خاطره
«بهمن بوستان» از کارشناسان موسیقی به نقل از حاج قربان می گوید: «هر بار لب بالکن می نشینم و دو تار می زنم، گنجشکی می آید و روی دسته دو تارم می نشیند من که می نوازم او هم می خواند و وقتی از نواختن می ایستم گنجشک هم خاموش می شود و با اشاره نگاهم می کند که بنواز…!»حاج قربان می گوید: «باید با ساز مهربان و شکیبا بود. تو عاشق سازی نه ساز عاشق تو. وقتی که ساز و نوایش آدم را گیر بیندازد، دیگر نمی توانی از چنگش خلاص شوی. در این حال است که از خودم بی خود می شوم. حساب زمان از دستم در می رود و تمام بدنم خیس عرق می شود. سازگویی بال درمی آورد، خودش را به این طرف و آن طرف می کشد. سیم هایش جان می گیرند و با هر پنجه من به فریاد درمی آیند.»

حاج قربان، احترام و وقار
استاد «نورمحمد درپور» که دوشنبه شب در مراسم اکران فیلم مستند خود حضور داشت، درباره حاج قربان از ادب و وقار او سخن به میان آورد. همچنین استاد بزرگ موسیقی ایران «محمدرضا لطفی» در مقاله ای درباره حاج قربان می گوید: «اگر بخواهیم تفاوت های مشخصی را در کار حاج قربان نسبت به دیگر همکارانش ارزیابی کنیم، اولین ویژگی او وقار، احترام و سرشت هنری او بود. او هر جایی کارش را ارائه نمی کرد و تلاش می کرد تا از راه کشاورزی زندگی خود را بگذراند تا ناچار به اجراهایی نشود که احترام موسیقی و خودش را پایین آورد.»

«بخشی» به کسی گفته می شود که…
حاج قربان سلیمانی در فیلم «آخرین بخشی» درباره عنوان بخشی می گوید: یک نفر خواننده است و نوازنده نیست. یک نفر نوازنده است و خواننده نیست و کسانی هستند که خودشان می خوانند و تار می زنند ولی باز این ها بخشی نیستند.«بخشی» به کسی می گویند که از همه لحاظ کامل باشد تار زدنش و صدایش. اگر تارش خراب شد خودش تعمیر کند اگر تار نداشت خودش بتواند بسازد. برای نطاقی بتواند شعرهای خوب انتخاب کند و بنویسد.

با این میراث چه کرده ایم
از مجتبی قیطاقی که مسئولیت انجمن موسیقی خراسان را به عهده دارد، این سوال را می پرسم که در حال حاضر متولیان حوزه فرهنگ و هنر برای اعتلای این فرهنگ اصیل چه اقدامات و تدابیری کرده اند. آیا برای ثبت، ضبط و توسعه آموزش آن گامی جدی برداشته شده است که پاسخ می دهد: متأسفانه نگاه جدی و دلسوزانه در این باره کم وجود دارد. سازمان میراث فرهنگی به عنوان متولی میراث کشور هنوز موسیقی مقامی را به عنوان میراث نمی شناسد و بالطبع نمی توان انتظار داشت گام های جدی برای این امر برداشته شود. تلاش هایی شده و در حال انجام است که موسیقی مقامی شمال خراسان به ثبت جهانی یونسکو برسد که امیدواریم این رویداد با موفقیت راه خود را طی کند

خبرانلاین ———سام خسروی‌فرد

«هوش ایرانیان» نقل محافل و مجالس وطنی است و حتی در گفت‌وگوهای جدی و رسمی نیز به آن اشاره می‌شود. هوش البته با پیچیدگی‌های مغز پیوندی تنگاتنگ دارد و دانشمندان مختلف تعاریف متفاوتی از آن ارائه کرده‌اند. با این حال ضریب هوشی نسبی است و از تقسیم سن عقلی بر سن تقویمی ضربدر صد به دست می‌آید. بنابراین در سنین مختلف متفاوت و روش‌های اندازه‌گیری سن عقلی هم گوناگون است.

کتاب «ضریب‌هوشی و ثروت ملل» بر پایه پژوهشی منتشر شد و نشان داد آی‌کیوی ایرانیان چندان که خودمان تصور می‌کنیم سرآمد سایر ملل نیست و از قضا در حد متوسطی قرار دارد. ریچارد لین و همکارش در این اثر، ریشه‌های ثروت و فقر ملل مختلف را با هوش و استعداد ذاتی آنان مرتبط دانستند. در این ارتباط برای محیط و توارث نقشی مهم قائل شدند و جنجالی به میان آمد درباره موضوع نخ‌نمای «نژاد‌ برتر». اثر آنان مناقشه برانگیز بود و کسانی آن را به نقد کشیدند اما در مجموع تصویری کلی از وضعیت کشورهای جهان ارائه می‌داد.

رخی که ایران را مرکز پرگار وجود می‌‌دانند و ایرانیان را سرآمد جهانیان، طبیعی است نتایج این تحقیق را نادرست بدانند. غافل از این که در پژوهش انجام شده تولید ناخالص ملی، رشد اقتصادی و میزان دارایی کشورها مورد توجه قرار گرفته و با ضریب هوشی ساکنانش ارتباط داده شده است. سوال اصلی این پژوهش را اقتصاددان‌ها مطرح کرده بودند که چرا علی‌رغم ثروتمند بودن برخی ملل، وضعیت رفاه‌شان بهتر نمی‌شود و روز به روز بیشتر به قهقرای فقر پیش می‌روند. بدین ترتیب، کار از آزمون‌های انفرادی فراتر رفت. اگر پیش از این چند نفر به عنوان نمونه یک جامعه بزرگ مورد مطالعه قرار می‌گرفتند و نتایج آن به کل آن اجتماع تسری داده می‌شد در پژوهش اخیر معیارهای دیگری مورد ارزیابی قرار گرفت.

نتیجه شاید به مزاق ایرانیان چندان خوش نیاید. می‌توان روش کار و داده‌های مورد ارزیابی این پژوهش را رد کرد اما این کار نیازمند تحقیق همه‌جانبه اهل فن است و با بحث و جدل افراد غیرمتخصص نتیجه تغییر نمی‌کند. ایران بعد از کشورهایی نظیر ترکیه، عراق، فیجی، مالزی و اندونزی قرار دارد، در میان ۸۲ کشور (با احتساب هنگ‌کنگ که مقام اول را کسب کرده) رتبه پنجاه و ششم را به دست آورده و ضریب هوشی ساکنانش هم ۸۴ برآورد شده است؛ یعنی از حداقل ضریب هوشی افراد معمولی- بین ۸۵ تا ۱۱۵ – اندکی کمتر است. بر مبنای اثر منتشر شده، این که دیگران حق ما را خورده‌اند وگرنه از دانش و فن به عرش می‌رسیدیم، دیگر افاده‌ای بی‌مایه است. شاید حق برخی هموطنان باشد که خود را برتر از دیگران بدانند اما این که مدام با لنترانی‌پراندن دیگران را خنگ بدانند و ساکنان سرزمین‌های دیگر را به کم‌هوشی متهم کنند ادعایی بدون مدرک است. قائل بودن برتری مطلق برای خودی و تصور عقب‌ماندگی غیرخودی، نشانه رجزخوانی قرون‌ وسطایی است. آنان که با زمانه همراه شده‌اند می‌دانند موسم چنین نگاه تبعیض‌آمیزی به سر آمده است.

نکته دردآور اینجاست که برخی سال‌ها پیش سیر نزولی ضریب هوشی ایرانیان را پیش‌بینی کرده بودند و چندان به آنان توجه نشد. نگرانی هنوز پا برجاست که این روند ادامه پیدا کند و البته باز هم گوش‌شنوایی در کار نیست. می‌توان با اتکا به دانش اهل فن و فراهم آوردن حداقل شرایط مطلوب برای افزایش ضریب هوشی هموطنان همیشه در صحنه اقدام کرد. اما خبرها چپ و راست منتشر می‌شوند و در هیچ کدام نویدی خوشایند نیست تا تغییری در اوضاع حاصل شود

سرویس بین الملل ـ”سی ان ان” در گزارشی مشروح مدعی شد: با افزایش جمعیت مسلمانان جهان، نقشه جغرافیای جهان اسلام در حال تغییر و گسترش است.

به گزارش خبرنگار “تابناک”، بر اساس این گزارش جمعیت مسلمانان در حال حاضر حدود یک میلیارد و پانصد و هفتاد میلیون نفر است که حدود ۲۳ درصد جمعیت جهان را تشکیل می دهند و اندونزی با ۲۰۲،۹۰۰،۰۰۰ ، پاکستان با۱۷۴،۰۰۰ و هند با ۱۶۰،۰۰۰،۰۰۰ میلیون نفر مسلمان، به ترتیب مقام اول تا سوم جهان را از نظر تعداد جمعیت مسلمان به خود اختصاص داده و پس از آن بنگلادش، مصر و نیجریه مقام های چهارم تا ششم را احراز کرده اند. ایران نیز در مقام هفتم جهان قرار داشته و پس از ایران، ترکیه، الجزایر و مراکش در رتبه های بعدی از نظر تعداد جمعیت مسلمانان قرار دارند.

“سی ان ان” در ادامه مقایسه ای درباره نسبت جمعیتی مسلمانان در میان کشورهای اسلامی و غیر اسلامی انجام داده است. در این بخش از گزارش آمده است: جمعیت مسلمانان چین بیش از دو برابر جمعیت سوریه بوده و کشور هند بیش از هر کشور مسلمان دیگری به جز پاکستان مسلمان دارد و جمعیت مسلمانان این کشور بیش از دو برابر جمعیت مصر است.

همچنین، مسلمانان روسیه جمعیتشان از مجموع کشورهای اردن، لیبی و جمعیت اتیوپی از افغانستان بیشتر بوده و تعداد مسلمانان آلمان نیز از جمعیت کشور لبنان بیشتر است.

در همین خصوص در گزارش دیگری آمده: اندونزی با ۲۳۰ میلیون مسلمان، معادل ۱۳ درصد کل جمعیت مسلمانان جهان را داشته و پرجمعیت ترین کشور اسلامی است. جمعیت مسلمانان اروپا ۳۸ نیز میلیون نفر است که ۵ درصد کل جمعیت قاره اروپا می باشد و در این میان آلمان با ۴ میلیون مسلمان، دارای بزرگترین جمعیت مسلمانان اروپا است.

همچنین بیش از نیمی از ۴ میلیون و ششصد هزار مسلمان ساکن در قاره آمریکا در ایالات متحده آمریکا زندگی می کنند و ۷۰۰ هزار نفر نیز در کانادا.

این گزارش حاکی است: حدود ۳۱۷ میلیون مسلمان ـ معادل یک پنجم کل جمعیت مسلمانان جهان ـ در کشورهایی زندگی می کنند در آن اقلیت هستند و اسلام دین اصلی آن کشور نیست. سه چهارم اقلیت های مسلمان جهان ـ به شرح زیر ـ در پنج کشور غیر مسلمان ساکن هستند: هند (۱۶۱ میلیون)، اتیوپی (۲۸ میلیون)، چین (۲۲ میلیون)، روسیه (۱۶ میلیون) و تانزانیا (۱۳ میلیون).

شبکه خبری آمریکایی “سی ان ان” در ادامه گزارش خود با اشاره به اینکه “بیش از نیمی از مسلمانان در اروپا بومی و نیم دیگر از مهاجران هستند”، این را به معنای زنگ خطری برای کلیسا بر شمرده و نسبت به غالب شدن جمعیت مسلمانان در اروپا در دهه های آینده هشدار داده است.

بر اساس این گزارش، تعداد شیعیان در جهان بیش از ۱۰ درصد مسلمانان است و این روند همچنان در کشورهای عربی و اروپایی در حال افزایش است و ایران، عراق، بحرین و آذربایجان به ترتیب بیشترین تعداد جمعیت شیعیان را در سطح جهان تشکیل می دهند.

نکته قابل توجه دیگر اینکه با ‏ وجود اینکه خاورمیانه به عنوان مرکز راهبردی مسلمانان جهان شناخته شده و تمامی مکان‏های مقدس مسلمانان در این بخش از زمین قرار دارد، تنها ۲۰ درصد از جمعیت مسلمان جهان در خاورمیانه و شمال آفریقا زندگی می‏کنند و بیش از ۶۰ درصد، در کشورهای دیگر آسیایی سکونت دارند.

گفتنی است در پایان این گزارش، پیش بینی شده است که تا پایان سال ۲۰۳۵ مسلمانان جهان به مرز ۲/۲ میلیارد نفر در سراسر جهان برسند